· 

Enkelblessures: Bracen of niet bracen?

Door Eddy Idrizovic 

 

Een onderzoek in de NBA tussen 2013 en 2017 laat zien dat spelers een kans van 26% hebben om een enkelblessure op te lopen tijdens het seizoen (Herzog et al. 2019). Niet voor niets dus ook dat je veel basketbalspelers (ook andere sporters) ziet rondlopen met enkelbraces. Logisch, zou je denken, want er zijn ook best veel onderzoeken die laten zien dat bracen helpt om het aantal enkelblessures te verminderen (Verhagen en Bay, 2010). Toch zijn er best wat argumenten tegen het bracen en ook steeds meer experts raden het bracen van de enkel af. Hoewel de brace helpt om de enkel te beschermen, ontneemt het ook een stuk van de beweeglijkheid (Stoffel et al. 2010; Klem et al. 2017). Dit kan vervolgens consequenties hebben voor andere gewrichten

 

De studie van Wahlstedt en Rassmussen-Barr (2015) laat zien dat proefpersonen met een voorste kruisbandblessure een kleinere enkel dorsaalflexie (beweging in de enkel waarbij de voet naar boven draait) range of motion (ROM) hebben dan proefpersonen zonder letsel. Je kan je hierbij wel afvragen of de kleine ROM oorzaak of gevolg is van het letsel. Het is wel opvallend dat er geen verschil is gevonden tussen het aangedane en het niet aangedane been van de proefpersonen, wat doet vermoeden dat de beperkte mobiliteit inderdaad een risicofactor is. Het onderzoek (meta-analyse) van Lima et al. (2018) bevestigt dat een beperkte enkel dorsaalflexie ROM correleert met dynamische valgus (naar binnen kantelen) van de knie bij landing, wat een risicofactor is voor voorste kruisbandletsel. Dit houdt dus ook in dat sporters met een beperkte dorsaalflexie ROM van de enkel aandacht zouden moeten besteden aan het mobiliseren van het gewricht, om zo de kans op blessures te verkleinen.

 

Fong et al. (2011) laten aan de hand van een biomechanische analyse zien dat proefpersonen met beperkte enkel dorsaalflexie ROM ook een kleinere knieflexie (buigen) hoek hebben bij de landing, wat in de meeste gevallen gepaard gaat met een grotere dynamische valgus van de knie (compesatiepatroon?). Klem et al. (2016) concluderen hetzelfde bij een basketbalspecifieke taak (richtingsverandering)

 

De afbeelding hierboven is een model van de gewrichten van het menselijk lichaam, waarbij de rol van het gewricht om en om afwisselt tussen mobiliteit en stabiliteit. De rol van de mobiele gewrichten is om bewegingsvrijheid te creëren, terwijl de rol van de stabiele gewrichten is om beweging te voorkomen. De enkel is hierbij een mobiel gewricht.

 

Hoewel het tapen en bracen van de enkel dus oplossing biedt voor het probleem van enkelblessures, kan het gevolgen hebben voor de gezondheid van de knie. Zeker voor sporten zoals basketbal en handbal, waar er ook een groot risico bestaat op knieletsel (voorstekruisband en ‘jumpers knie’ bijvoorbeeld), zouden we goed moeten nadenken over de gevolgen van een beperkte mobiliteit van de enkel. Bracen van de enkel zie ik ook als symptoombestrijding in plaats van het probleem aanpakken. Het kan wel een rol hebben op korte termijn, maar ik zie het niet als een lange termijn oplossing. 

 

Uit de onderzoeksreview van Verhagen en Bay (2010) blijkt dat tapen, bracen en neuromusculaire training alle drie een vergelijkbaar effect hebben op de risicoafname van enkelblessures. Zij raden wel aan om zowel training te volgen als te bracen, maar hebben in de review geen data meegenomen over knieblessures. Er zijn meer lange termijn onderzoeken nodig naar de effecten van braces die niet alleen de enkelblessures meenemen, maar ook de rest van het lichaam (specifiek onderlichaam). Het huidige onderzoek naar de effecten van het beperken van de ROM van de enkel wijst wel in de richting van knieproblemen. Neuromusculaire training lijkt daarom op dit moment een betere oplossing voor de lange termijn.

 

*Het is wel belangrijk om te vermelden dat er steeds nieuwere braces worden ontwikkeld en dat er mogelijk een verschil is in de mate van bewegingsvrijheid per soort. De meeste onderzoeken zijn gedaan naar het standaard model brace die de hele enkel inpakt, maar tegenwoordig bestaan er ook braces die vooral inversie (naar binnen kantelen) beperken. Het is nu nog lastig te zeggen wat het effect hiervan is.

 

Wahlstedt, C., & Rasmussen-Barr, E. (2015). Anterior cruciate ligament injury and ankle dorsiflexion. Knee Surgery, Sports Traumatology, Arthroscopy, 23(11), 3202-3207.

 

Fong, C. M., Blackburn, J. T., Norcross, M. F., McGrath, M., & Padua, D. A. (2011). Ankle-dorsiflexion range of motion and landing biomechanics. Journal of athletic training, 46(1), 5-10.

 

Stoffel, K. K., Nicholls, R. L., Winata, A. R., Dempsey, A. R., Boyle, J. J., & Lloyd, D. G. (2010). Effect of ankle taping on knee and ankle joint biomechanics in sporting tasks. Med Sci Sports Exerc, 42(11), 2089-2097.

 

Klem, N. R., Wild, C. Y., Williams, S. A., & Ng, L. (2017). Effect of external ankle support on ankle and knee biomechanics during the cutting maneuver in basketball players. The American journal of sports medicine, 45(3), 685-691.

 

Williams, S. A., Ng, L., Stephens, N., Klem, N., & Wild, C. (2018). Effect of prophylactic ankle taping on ankle and knee biomechanics during basketball-specific tasks in females. Physical Therapy in Sport, 32, 200-206.

 

McGuine, T. A., Brooks, A., & Hetzel, S. (2011). The effect of lace-up ankle braces on injury rates in high school basketball players. The American journal of sports medicine, 39(9), 1840-1848.

 

Lima, Y. L., Ferreira, V. M. L. M., de Paula Lima, P. O., Bezerra, M. A., de Oliveira, R. R., & Almeida, G. P. L. (2018). The association of ankle dorsiflexion and dynamic knee valgus: A systematic review and meta-analysis. Physical Therapy in Sport, 29, 61-69.

 

Herzog, M. M., Mack, C. D., Dreyer, N. A., Wikstrom, E. A., Padua, D. A., Kocher, M. S., ... & Marshall, S. W. (2019). Ankle sprains in the National Basketball Association, 2013-2014 through 2016-2017. The American journal of sports medicine, 0363546519864678.

 

Verhagen, E. A. L. M., & Bay, K. (2010). Optimising ankle sprain prevention: a critical review and practical appraisal of the literature. British journal of sports medicine, 44(15), 1082-1088.

Wij, Romy Zengerink en Eddy Idrizovic, zijn bewegingswetenschappers en performane trainers. 

 

In de verschillende artikelen die er elke week op onze blog verschijnen willen wij veel informatie bieden over de onderwerpen in de sportwereld die ons bezig houden. Ons doel is er voor zorgen dat de wetenschap voor een breder publiek toepasbaar wordt in de praktijk! 

 

 

 

Lees nu ons E-Book!

Opmerking: De met * gemarkeerde velden zijn verplicht.


Reactie schrijven

Commentaren: 0